Trong công trình có tầng hầm, một trong những vị trí dễ phát sinh thấm nước nhưng thường bị xem nhẹ chính là:
Mạch ngừng tại cổ cột (vị trí tiếp giáp giữa đài móng/sàn và thân cột).
Nhiều công trình chỉ chú trọng băng cản nước PVC tại:
- Mạch ngừng tường vây
- Sàn tầng hầm
- Khe co giãn
Mà quên mất rằng cổ cột cũng là một mạch ngừng bê tông thực thụ.
Khi đặt waterstop sai tại vị trí này, rủi ro thấm nước có thể xuất hiện sau vài năm vận hành, đặc biệt trong công trình có áp lực nước ngầm.
Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết:
- Vì sao cổ cột là điểm yếu
- Những sai lầm phổ biến khi đặt waterstop
- Cách xử lý đúng trong hệ băng cản nước chống thấm
1. Vì sao cổ cột là vị trí nhạy cảm?
Trong thi công tầng hầm:
- Đài móng hoặc sàn được đổ trước
- Sau đó mới dựng thép và đổ thân cột
Do đó xuất hiện mạch ngừng tại cổ cột.
Đặc điểm vị trí này:
- Có mật độ thép dày
- Diện tích tiếp xúc nhỏ
- Khó đặt và cố định waterstop
Trong hệ băng cản nước cho mạch ngừng bê tông, đây là vị trí có hình học phức tạp và khó thi công nhất.
2. Sai lầm 1: Không đặt waterstop tại cổ cột
Một số nhà thầu cho rằng:
- Diện tích cổ cột nhỏ
- Không đáng kể
Nhưng thực tế:
- Áp lực nước ngầm tác động toàn bộ đáy tầng hầm
- Nước có thể len theo mạch ngừng quanh cột
Nếu không có waterstop PVC, đây có thể trở thành điểm rò rỉ cục bộ.
Trong hệ waterstop cho công trình ngầm, mọi mạch ngừng tiếp xúc đất ẩm đều cần được xem xét.
3. Sai lầm 2: Đặt waterstop không kín quanh chu vi cột
Với cột vuông hoặc tròn, waterstop phải:
✔ Bao quanh toàn bộ chu vi
✔ Hàn nối kín tại góc
Nếu hở một đoạn nhỏ:
- Nước sẽ tập trung tại điểm đó
- Mất toàn bộ hiệu quả của hệ băng cản nước chống thấm
4. Sai lầm 3: Không xử lý mối hàn tại góc cột
Tại góc cột:
- Waterstop phải uốn và hàn
- Góc là vị trí dễ lỗi nhất
Nếu hàn không kín:
- Xuất hiện khe hở vi mô
- Dễ rò rỉ sau vài năm
Trong hệ băng cản nước xây dựng, góc cột cần được kiểm tra kỹ hơn các vị trí thẳng.
5. Sai lầm 4: Đặt sai tim hoặc quá sát mép
Nếu waterstop đặt quá sát mép:
- Bê tông bảo vệ mỏng
- Dễ nứt cạnh
Nếu lệch tim:
- Phân bố áp lực không đều
Trong hệ băng cản nước tầng hầm, cần đảm bảo lớp bê tông che phủ ≥ 50mm mỗi phía.
6. Sai lầm 5: Không cố định chắc trước khi đổ bê tông
Cổ cột thường có thép dày đặc.
Nếu không cố định chắc:
- Waterstop dễ bị lệch khi đổ
- Mất tim thiết kế
Trong hệ băng cản nước công trình, cố định chắc vào thép là yêu cầu bắt buộc.
7. Có nên dùng bentonite thay cho PVC tại cổ cột?
Bentonite có thể dùng cho:
- Công trình nhỏ
- Áp lực nước thấp
Tuy nhiên, với tầng hầm sâu:
- Áp lực nước lớn
- Yêu cầu kín nước cao
Nên ưu tiên băng cản nước PVC vì tính ổn định và cơ chế cơ học rõ ràng.
8. Rủi ro nếu cổ cột bị thấm
Thấm tại cổ cột có thể:
- Gây ẩm cục bộ
- Ảnh hưởng hoàn thiện
- Phải khoan bơm xử lý
Vị trí này thường khó xử lý triệt để vì:
- Tiết diện nhỏ
- Nước tập trung quanh cột
Trong hệ giải pháp chống thấm mạch ngừng, cổ cột không nên bị bỏ sót.
9. Cổ cột nhỏ nhưng rủi ro không nhỏ
Sai lầm khi đặt waterstop tại cổ cột có thể:
✔ Không thấy ngay sau thi công
✔ Nhưng xuất hiện rò rỉ sau vài năm
Trong hệ băng cản nước chống thấm, cổ cột là vị trí cần được xem trọng tương đương mạch ngừng tường và sàn.
Sofuco khuyến nghị:
Hãy kiểm tra kỹ thiết kế và thi công waterstop tại cổ cột.
Vì chỉ một điểm hở nhỏ quanh chu vi cột cũng có thể làm giảm hiệu quả chống thấm của toàn bộ tầng hầm.
