1. Khi thị trường xuất hiện “giải pháp thay thế”.
Trong những năm gần đây, thị trường chống thấm xuất hiện nhiều giải pháp mới như:
- Thanh trương nở cao su.
- Vật liệu bentonite.
- Màng chống thấm kết cấu.
- Cao su tổng hợp thay thế PVC.
Điều này dẫn đến câu hỏi thường gặp:
Có nên thay thế băng cản nước PVC bằng vật liệu khác để tối ưu chi phí hoặc tăng hiệu quả chống thấm?
Để trả lời, cần phân tích từ góc độ kỹ thuật thay vì chỉ nhìn vào xu hướng.
2. Vai trò thực sự của băng cản nước trong mạch ngừng bê tông.
Trong kết cấu bê tông, mạch ngừng là vị trí yếu tự nhiên giữa hai đợt đổ.
Băng cản nước cho mạch ngừng bê tông có nhiệm vụ:
- Tạo rào cản cơ học ngăn nước xuyên qua.
- Tăng chiều dài đường thấm.
- Duy trì khả năng chống nước trong suốt vòng đời công trình.
Không giống lớp chống thấm bề mặt, waterstop PVC nằm chìm trong kết cấu và làm việc cùng bê tông.
Việc thay thế vật liệu cần đảm bảo vẫn đáp ứng được vai trò này.
3. So sánh với thanh trương nở.
Thanh trương nở hoạt động theo cơ chế:
- Hấp thụ nước.
- Trương nở và lấp kín khe hở.
Ưu điểm:
- Thi công đơn giản.
- Giá thành có thể thấp hơn.
Nhược điểm:
- Phụ thuộc vào mức độ trương nở.
- Hiệu quả giảm nếu khe hở lớn.
- Không tạo rào cản cơ học dài như băng cản nước chống thấm dạng PVC.
Trong công trình áp lực nước cao như băng cản nước thủy điện, giải pháp trương nở đơn thuần thường không đủ an toàn nếu không kết hợp hệ thống bổ sung.
4. So sánh với cao su tổng hợp hoặc EPDM.
Cao su tổng hợp có ưu điểm:
- Độ đàn hồi tốt.
- Khả năng chịu chuyển vị cao.
Tuy nhiên:
- Giá thành thường cao hơn.
- Yêu cầu quy trình sản xuất phức tạp.
- Kiểm soát chất lượng khó đồng đều nếu không có nhà máy chuyên sâu.
Trong khi đó, băng cản nước PVC nếu được kiểm soát tốt vẫn đáp ứng:
- Độ bền kéo phù hợp.
- Độ giãn dài ổn định.
- Khả năng chống nước lâu dài trong môi trường ngầm.
Sofuco kiểm soát sản xuất tại An Đạt Plastic giúp đảm bảo tính đồng đều của sản phẩm theo lô.
5. Màng chống thấm có thay thế được waterstop?
Màng chống thấm thường được sử dụng:
- Ở mặt ngoài kết cấu.
- Hoặc phủ bề mặt tường hầm.
Tuy nhiên:
- Màng không xử lý trực tiếp mạch ngừng bên trong kết cấu.
- Nếu nước xâm nhập qua bê tông và đến mạch ngừng, màng bên ngoài có thể không đủ.
Do đó, màng chống thấm không thể thay thế hoàn toàn vai trò của waterstop cho công trình ngầm.
Giải pháp tối ưu thường là kết hợp nhiều lớp, không phải loại bỏ băng cản nước xây dựng.
6. Áp lực nước và chuyển vị – yếu tố quyết định lựa chọn.
Trong công trình:
- Băng cản nước tầng hầm chịu áp lực nước liên tục.
- Băng cản nước cầu đường chịu rung động.
- Công trình xử lý nước thải chịu môi trường hóa chất.
Mỗi điều kiện đòi hỏi vật liệu có:
- Độ bền kéo đủ lớn.
- Độ giãn dài phù hợp.
- Khả năng kháng hóa chất.
Không phải vật liệu thay thế nào cũng đáp ứng đồng thời các yêu cầu này.
7. Yếu tố kiểm soát sản xuất quan trọng hơn tên vật liệu.
Tên gọi vật liệu không đảm bảo chất lượng.
Điều quan trọng là:
- Nguyên liệu đầu vào có được kiểm soát không.
- Sản xuất có theo lô và truy xuất được không.
- Có thử nghiệm cơ lý định kỳ không.
Một băng cản nước công trình sản xuất thiếu kiểm soát có thể kém hơn vật liệu thay thế đạt chuẩn.
Ngược lại, một hệ thống kiểm soát chặt chẽ giúp băng cản nước Sofuco duy trì ổn định chất lượng.
8. Chi phí vòng đời thay vì chi phí ban đầu.
Thay thế vật liệu với mục tiêu giảm giá thành ban đầu có thể dẫn đến:
- Rủi ro thấm sau vài năm.
- Chi phí sửa chữa lớn.
- Ảnh hưởng vận hành và uy tín.
Chi phí vòng đời của giải pháp chống thấm mạch ngừng mới là yếu tố cần cân nhắc.
Trong nhiều trường hợp, giải pháp kết hợp:
- Băng cản nước PVC làm lớp chính.
- Thanh trương nở làm lớp phụ trợ.
Sẽ an toàn hơn so với việc loại bỏ hoàn toàn waterstop.
9. Thay thế hay không phụ thuộc vào phân tích kỹ thuật.
Không phải mọi xu hướng mới đều phù hợp với mọi công trình.
Thay thế băng cản nước PVC bằng vật liệu khác chỉ nên thực hiện khi:
- Có phân tích áp lực nước cụ thể.
- Có đánh giá chuyển vị và môi trường hóa chất.
- Có thử nghiệm và kiểm chứng rõ ràng.
Trong đa số công trình ngầm tại Việt Nam, waterstop PVC vẫn là giải pháp cơ học ổn định và kinh tế nếu:
- Được sản xuất kiểm soát theo lô.
- Chọn đúng Model.
- Thi công và nghiệm thu đúng quy trình.
Với hệ thống sản xuất tại nhà máy và quy trình kiểm soát chất lượng đồng bộ, Sofuco hướng đến việc cung cấp giải pháp băng cản nước công trình dựa trên phân tích kỹ thuật thực tế, thay vì chạy theo xu hướng thay thế thiếu cơ sở.
