1. Tâm lý “chuẩn hóa một loại cho tất cả”
Trong nhiều dự án, đặc biệt là công trình dân dụng và công nghiệp quy mô vừa, ban quản lý thường có xu hướng:
- Chọn một loại băng cản nước PVC duy nhất.
- Áp dụng cho tất cả các mạch ngừng.
- Đơn giản hóa đặt hàng và quản lý kho.
Lý do đưa ra khá hợp lý:
- Giảm nhầm lẫn chủng loại.
- Dễ kiểm soát tiến độ cung ứng.
- Tối ưu chi phí mua số lượng lớn.
Tuy nhiên, về mặt kỹ thuật, mỗi vị trí mạch ngừng có điều kiện làm việc khác nhau. Việc dùng chung một loại waterstop PVC cho mọi hạng mục có thể dẫn đến thiếu hoặc thừa năng lực kỹ thuật.
2. Mạch ngừng tầng hầm khác hoàn toàn hồ nước hay mái kỹ thuật
Ví dụ cụ thể:
Tầng hầm sâu
- Chịu áp lực nước ngầm liên tục.
- Có khả năng thay đổi mực nước theo mùa.
- Cần băng cản nước tầng hầm có chiều rộng và độ dày đủ lớn.
Hồ nước, bể xử lý
- Áp lực nước từ bên trong.
- Có thể chịu hóa chất nhẹ.
- Yêu cầu băng cản nước chống thấm có tính ổn định hóa học tốt.
Mái kỹ thuật
- Không chịu áp lực nước thường xuyên.
- Chủ yếu chống thấm do nước mưa.
- Có thể không cần cấu hình center bulb lớn.
Nếu dùng cùng một loại băng cản nước cho mạch ngừng bê tông cho cả ba vị trí trên, có thể xảy ra hai trường hợp:
- Loại quá nhỏ → thiếu an toàn ở tầng hầm.
- Loại quá lớn → lãng phí ở mái.
3. Mạch ngừng cố định và mạch co giãn – yêu cầu hoàn toàn khác nhau
Không phải mọi mạch ngừng đều giống nhau.
Mạch ngừng cố định
- Ít chuyển vị.
- Chủ yếu chống thấm tĩnh.
- Có thể dùng loại băng cản nước xây dựng không có bóng trung tâm lớn.
Mạch co giãn
- Chịu chuyển vị do nhiệt độ, tải trọng.
- Cần khả năng giãn dài.
- Phải dùng waterstop cho công trình ngầm có center bulb hoặc cấu tạo chuyên biệt.
Nếu dùng loại đơn giản cho mạch co giãn, khi công trình dịch chuyển:
- Băng có thể bị kéo căng quá mức.
- Xuất hiện rách tại chân gân neo.
- Giảm hiệu quả chống thấm mạch ngừng bê tông.
4. Áp lực nước thiết kế quyết định kích thước waterstop
Trong các dự án như:
- băng cản nước thủy điện
- băng cản nước cầu đường
- Hầm giao thông ngầm
Áp lực nước có thể rất lớn.
Thiết kế thường tính toán:
- Chiều rộng băng.
- Độ dày danh nghĩa.
- Cấu hình gân neo.
Một loại băng cản nước công trình phù hợp cho bể nước 3m cột nước sẽ không đủ cho hầm sâu 10–15m dưới mực nước ngầm.
Việc chuẩn hóa một loại duy nhất có thể làm sai lệch hoàn toàn giả định thiết kế ban đầu.
5. Điều kiện môi trường và hóa chất
Ở nhà máy xử lý nước thải hoặc môi trường công nghiệp:
- Nước có thể chứa hóa chất.
- Môi trường có pH khác biệt.
- Có nhiệt độ thay đổi liên tục.
Trong những trường hợp này, vật liệu chống thấm công trình ngầm cần được kiểm tra khả năng kháng hóa chất.
Không phải mọi băng cản nước PVC đều có cùng cấp phối và phụ gia. Việc chọn sai loại có thể khiến vật liệu lão hóa sớm.
6. Quản lý kho đơn giản – nhưng kỹ thuật phải chính xác
Từ góc độ quản lý, dùng một loại duy nhất giúp:
- Giảm tồn kho.
- Dễ đào tạo đội thi công.
- Hạn chế nhầm lẫn.
Tuy nhiên, với giải pháp chống thấm mạch ngừng, yếu tố quyết định không phải sự tiện lợi quản lý mà là:
- Phù hợp điều kiện làm việc.
- Đảm bảo hệ số an toàn.
- Tuân thủ hồ sơ thiết kế.
Sản phẩm như băng cản nước Sofuco sản xuất tại An Đạt Plastic có nhiều cấu hình khác nhau nhằm đáp ứng từng điều kiện cụ thể. Việc lựa chọn đúng loại ngay từ đầu giúp tối ưu cả kỹ thuật lẫn chi phí vòng đời.
7. Có thể chuẩn hóa theo nhóm – thay vì một loại duy nhất
Giải pháp hợp lý hơn là:
- Phân nhóm theo mức áp lực nước.
- Phân biệt mạch cố định và mạch co giãn.
- Phân loại theo công trình: tầng hầm, hồ nước, cầu đường.
Ví dụ:
- Nhóm A: băng cản nước tầng hầm áp lực cao.
- Nhóm B: mạch ngừng nội bộ áp lực thấp.
- Nhóm C: mạch co giãn cần center bulb lớn.
Cách tiếp cận này giúp cân bằng giữa quản lý vật tư và yêu cầu kỹ thuật.
8. Chuẩn hóa quản lý không đồng nghĩa chuẩn hóa kỹ thuật
Dùng cùng một loại băng cản nước PVC cho mọi vị trí có thể:
- Giúp dễ mua.
- Giảm nhầm lẫn.
- Tối ưu khâu hậu cần.
Nhưng về mặt kỹ thuật:
- Mỗi mạch ngừng có điều kiện làm việc khác nhau.
- Áp lực nước và chuyển vị khác nhau.
- Yêu cầu cấu hình khác nhau.
Trong các hạng mục quan trọng như băng cản nước thủy điện, băng cản nước cầu đường hay waterstop cho công trình ngầm, việc lựa chọn sai loại có thể làm suy giảm toàn bộ hệ thống chống thấm mạch ngừng bê tông.
Sofuco khuyến nghị:
Chuẩn hóa theo nhóm điều kiện kỹ thuật – không áp dụng một loại duy nhất cho mọi vị trí.
