Nhiều lỗi chống thấm trên công trường không bắt đầu từ chất lượng vật tư, mà bắt đầu từ việc gọi sai tên chi tiết và chọn sai giải pháp cho sai vị trí. Trong đó, mạch ngừng, khe co giãn và cổ ống xuyên sàn là 3 khái niệm rất hay bị nhầm lẫn. Có người thấy đều là chỗ dễ thấm nên xử lý giống nhau, nhưng thực tế đây là 3 nhóm chi tiết khác nhau về hình dạng, cơ chế làm việc và cách chọn vật tư.
Bài viết này của SOFUCO sẽ giúp bạn phân biệt rõ hơn để chọn đúng ngay từ đầu.
1. Vì sao cần phân biệt rõ 3 vị trí mạch ngừng, khe co giãn và cổ ống xuyên sàn ?
Trong thực tế thi công, khi một vị trí có nguy cơ thấm nước, nhiều người thường nghĩ đơn giản là chỉ cần tìm một vật tư chống thấm “tốt” để xử lý. Nhưng cách nghĩ đó rất dễ dẫn đến chọn sai.
Lý do là mỗi vị trí có một cấu tạo khác nhau. Mạch ngừng là nơi hai đợt đổ bê tông gặp nhau. Khe co giãn là vị trí được tạo ra để công trình có không gian chuyển vị. Còn cổ ống xuyên sàn là vùng tiếp giáp giữa đường ống và bê tông tại điểm ống đi qua sàn. Nếu gom cả ba vào cùng một cách xử lý, hiệu quả chống thấm rất khó ổn định lâu dài.
Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều công trình sửa đi sửa lại nhưng vẫn chưa dứt điểm. Không hẳn vì vật tư kém, mà vì giải pháp đang được áp vào sai vị trí.
2. Mạch ngừng là gì và thường gặp ở đâu?
Mạch ngừng là vị trí tiếp nối giữa hai lần đổ bê tông không thực hiện liên tục trong cùng một đợt. Nói dễ hiểu hơn, khi một cấu kiện không thể đổ bê tông liền mạch từ đầu đến cuối, sẽ hình thành một đường tiếp giáp giữa phần bê tông cũ và phần bê tông mới.
Đây là vị trí dễ phát sinh rò nước nếu không xử lý đúng, vì liên kết tại đường tiếp giáp này luôn là điểm nhạy cảm hơn so với bê tông liền khối.
Mạch ngừng thường xuất hiện ở:
- Tường và đáy bể nước
- Tường hầm
- Sàn và vách bê tông
- Các cấu kiện thi công theo nhiều đợt
Với nhóm chi tiết này, vật tư thường được nghĩ tới là các dòng băng cản nước PVC Model V do đặc điểm ứng dụng phù hợp với mạch ngừng bê tông.
3. Khe co giãn khác gì so với mạch ngừng?
Nếu mạch ngừng là đường tiếp giáp do chia đợt đổ bê tông, thì khe co giãn lại là một chi tiết được chủ động tạo ra để công trình có khả năng chuyển vị khi co ngót, giãn nở nhiệt hoặc biến dạng trong quá trình làm việc.
Điểm khác lớn nhất là khe co giãn không chỉ là nơi tiếp giáp, mà còn là nơi có thể xảy ra chuyển động tương đối giữa hai phần kết cấu. Vì vậy, cách chọn vật tư cũng phải khác.
Khe co giãn thường gặp ở:
- Sàn bê tông diện tích lớn
- Bể chứa
- Kết cấu ngoài trời
- Công trình có biến thiên nhiệt độ rõ
- Những hạng mục cần chừa khe chuyển vị
Với nhóm này, người làm kỹ thuật thường cần chọn vật tư theo logic cho chi tiết có chuyển vị, thay vì suy nghĩ như đang xử lý mạch ngừng. Nếu cần tham khảo thêm, bạn có thể xem băng cản nước PVC Model O.
4. Cổ ống xuyên sàn là một bài toán khác hẳn
Cổ ống xuyên sàn là phần tiếp giáp giữa ống kỹ thuật và bê tông tại vị trí ống đi xuyên qua sàn. Đây là một chi tiết cục bộ, nhỏ hơn rất nhiều so với mạch ngừng hay khe co giãn, nhưng lại rất dễ thấm.
Nguyên nhân là vùng này vừa có giao vật liệu, vừa dễ phát sinh khe hở, lại thường nằm ở khu vực tiếp xúc nước như nhà vệ sinh, tầng kỹ thuật, sân thượng hoặc bể nước.
Cổ ống xuyên sàn thường gặp ở:
- Nhà vệ sinh
- Tầng kỹ thuật
- Ban công, sân thượng
- Bể nước
- Khu vực có ống cấp thoát nước đi xuyên sàn
Với vị trí này, điều quan trọng thường không phải là dùng cùng một vật tư như mạch ngừng hay khe co giãn, mà là xử lý đúng phần tiếp giáp giữa ống và bê tông, trám kín khe hở, tạo hình cổ ống và thi công chống thấm phù hợp.
5. Nhầm 3 vị trí này với nhau thì dễ sai ở đâu?
Đây là phần rất nhiều người mua hàng, kỹ thuật công trình và đại lý vật liệu quan tâm. Khi nhầm lẫn giữa 3 vị trí này, thường sẽ sai ở những điểm sau:
- Chọn vật tư theo thói quen thay vì theo cấu tạo thực tế
- Áp một cách xử lý cho mọi vị trí có nguy cơ thấm
- Dùng logic của mạch ngừng để xử lý cổ ống
- Xử lý khe co giãn như một đường bê tông tĩnh
- Không xét tới chuyển vị, hình học và hiện trạng thi công
Chính vì vậy, trước khi hỏi “nên dùng loại nào”, cần quay lại câu hỏi đầu tiên: vị trí mình đang xử lý thực chất là gì?
6. Vậy nên chọn vật tư theo hướng nào?
Muốn chọn đúng, trước hết cần xác định đúng tên và đúng bản chất chi tiết.
Có thể hiểu ngắn gọn như sau:
- Nếu là mạch ngừng bê tông: ưu tiên giải pháp phù hợp cho đường tiếp giáp giữa hai đợt đổ bê tông
- Nếu là khe co giãn: ưu tiên giải pháp phù hợp cho vị trí có khả năng chuyển vị
- Nếu là cổ ống xuyên sàn: ưu tiên xử lý phần tiếp giáp giữa ống và bê tông theo hiện trạng thực tế
Ngoài Model V và Model O, bạn cũng có thể tham khảo thêm băng cản nước PVC Model E để hiểu rõ hơn nhóm vật tư dùng cho các chi tiết chống thấm trong bê tông.
Điểm quan trọng nhất vẫn là không nên thấy tất cả đều là “chỗ dễ thấm” rồi gom lại thành một nhóm. Càng phân biệt rõ, khả năng chọn đúng càng cao.
7. Kết luận
Mạch ngừng, khe co giãn và cổ ống xuyên sàn đều là những vị trí dễ phát sinh thấm nước, nhưng không giống nhau về bản chất. Mạch ngừng là đường tiếp giáp giữa hai đợt đổ bê tông. Khe co giãn là vị trí có chủ đích để công trình chuyển vị. Cổ ống xuyên sàn là chi tiết cục bộ quanh đường ống đi qua sàn.
Khi hiểu đúng ba khái niệm này, việc chọn vật tư và chọn cách xử lý sẽ rõ ràng hơn rất nhiều. Nếu cần tư vấn để xác định đúng vị trí công trình của mình đang thuộc nhóm nào, bạn có thể liên hệ trực tiếp với SOFUCO để được hỗ trợ.
Thông tin liên hệ
SOFUCO – Chống thấm vững chắc cho mọi công trình
Văn phòng: 267A Phạm Văn Cội, Phú Hoà Đông, Củ Chi, HCM
Nhà máy: 267A Phạm Văn Cội, Phú Hiệp, Phú Hòa Đông, Củ Chi
Điện thoại/Zalo: 0779 250 679 – 0903 643 566
Website: sofuco.com
Email: [email protected]
