Trong các công trình cao tầng, nhà xưởng công nghiệp hoặc công trình hạ tầng, đài móng thường là cấu kiện:
- Chịu tải trọng lớn từ cột hoặc lõi thang
- Có kích thước và chiều dày lớn
- Thi công theo nhiều đợt
Khi đài móng được đổ bê tông nhiều lần, sẽ xuất hiện mạch ngừng bê tông. Lúc này, câu hỏi đặt ra là:
Có nên đặt waterstop PVC cho đài móng chịu tải trọng lớn không?
Waterstop có làm ảnh hưởng đến khả năng chịu lực của đài móng không?
Đây là vấn đề cần phân tích đồng thời từ hai góc độ:
- Chống thấm
- Kết cấu chịu lực
Bài viết dưới đây sẽ làm rõ từng khía cạnh trong hệ băng cản nước chống thấm.
1. Đài móng có cần chống thấm không?
Đài móng thường nằm:
- Dưới cốt ±0.00
- Tiếp xúc đất
- Có thể nằm dưới mực nước ngầm
Nếu:
✔ Công trình có tầng hầm
✔ Đài móng nằm trong vùng nước ngầm
Thì nguy cơ thấm qua mạch ngừng là có thật.
Trong hệ waterstop cho công trình ngầm, đài móng nằm trong khu vực chịu nước cần được xem xét xử lý chống thấm.
2. Khi nào đài móng bắt buộc phải đặt waterstop?
Nên đặt băng cản nước PVC khi:
✔ Đài móng nằm dưới tầng hầm
✔ Có mạch ngừng giữa các đợt đổ
✔ Áp lực nước ngầm cao
Đặc biệt tại:
- Mạch ngừng ngang trong đài
- Giao giữa đài móng và tường tầng hầm
Trong hệ băng cản nước cho mạch ngừng bê tông, đây là vị trí tiềm ẩn thấm.
3. Đài móng chịu tải lớn – waterstop có làm yếu kết cấu không?
Đài móng chịu:
- Lực nén lớn
- Lực cắt
- Mô men
Tuy nhiên, khả năng chịu lực của đài phụ thuộc chủ yếu vào:
- Cốt thép
- Bê tông
- Cấu tạo neo
Waterstop:
- Không chịu lực chính
- Chỉ chiếm phần rất nhỏ mặt cắt
Trong hệ băng cản nước công trình, nếu bố trí đúng kỹ thuật, waterstop không làm suy giảm đáng kể khả năng chịu lực.
4. Sai lầm khi đặt waterstop trong đài móng
Một số sai lầm thường gặp:
- Đặt quá sát mép đài
- Không đảm bảo lớp bê tông bảo vệ
- Gây cản trở đầm bê tông
Hậu quả:
- Rỗ tổ ong
- Nứt cục bộ
Trong hệ băng cản nước xây dựng, bố trí sai mới là yếu tố gây ảnh hưởng kết cấu, không phải bản thân waterstop.
5. Có cần dùng loại center bulb cho đài móng?
Thông thường:
- Đài móng không có chuyển vị lớn
- Không phải khe co giãn
Do đó:
✔ Loại phẳng là đủ
Chỉ khi:
- Đài móng thuộc khe lún giữa hai khối
Mới cần cân nhắc loại center bulb.
6. Đài móng trong đất khô có cần waterstop không?
Nếu:
✔ Không có tầng hầm
✔ Mực nước ngầm thấp
✔ Đất khô
Thì không bắt buộc phải đặt waterstop.
Trong hệ giải pháp chống thấm mạch ngừng, điều kiện địa chất quyết định nhu cầu.
7. Rủi ro nếu bỏ qua waterstop khi có nước ngầm
Nếu đài móng nằm dưới nước ngầm và không xử lý:
- Nước có thể thấm theo mạch ngừng
- Lan lên cột hoặc tường
- Ảnh hưởng tầng hầm
Việc xử lý sau này:
- Khoan bơm epoxy
- Bơm PU
- Rất tốn kém
Trong hệ vật liệu chống thấm công trình ngầm, phòng ngừa từ đầu là giải pháp tối ưu.
8. Nguyên tắc thi công waterstop trong đài móng
✔ Đặt đúng tim mạch ngừng
✔ Buộc chặt vào thép
✔ Không cản trở bố trí cốt thép chịu lực
✔ Kiểm tra mối hàn kỹ trước khi đổ
Trong hệ băng cản nước chống thấm, sự phối hợp giữa thiết kế kết cấu và thiết kế chống thấm là yếu tố quan trọng.
9. Đài móng chịu lực lớn vẫn có thể dùng waterstop nếu đúng điều kiện
Có nên dùng waterstop cho đài móng chịu tải trọng lớn không?
✔ Có – nếu đài móng nằm trong vùng có nước ngầm hoặc tầng hầm.
✔ Không bắt buộc – nếu đài móng nằm trong đất khô, không chịu áp lực nước.
✔ Không làm yếu kết cấu nếu bố trí đúng kỹ thuật.
Trong hệ băng cản nước chống thấm, đài móng cần được đánh giá dựa trên điều kiện địa chất và yêu cầu kín nước, không chỉ dựa trên tải trọng chịu lực.
Sofuco khuyến nghị:
Đừng bỏ qua mạch ngừng đài móng khi công trình nằm dưới mực nước ngầm.
Một lớp waterstop PVC đặt đúng kỹ thuật có thể bảo vệ toàn bộ hệ móng khỏi rủi ro thấm trong suốt vòng đời sử dụng.
