Trong quá trình thi công tầng hầm, một sự cố khá phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ là:
Waterstop PVC bị phồng lên, xô lệch hoặc biến dạng trong lúc đổ bê tông.
Nhiều đội thi công chỉ phát hiện vấn đề sau khi tháo cốp pha hoặc khi xuất hiện thấm nước cục bộ.
Vậy:
- Vì sao băng cản nước PVC lại bị phồng khi đổ bê tông?
- Đây có phải lỗi vật liệu hay lỗi thi công?
- Nếu đã xảy ra, có cần đục bỏ làm lại không?
Bài viết dưới đây sẽ phân tích toàn diện nguyên nhân, mức độ ảnh hưởng và giải pháp xử lý trong hệ băng cản nước chống thấm cho công trình ngầm.
1. Hiện tượng waterstop bị phồng là gì?
Waterstop bị phồng thường có biểu hiện:
- Nhô cao khỏi vị trí ban đầu
- Lệch khỏi tim mạch ngừng
- Gợn sóng hoặc xoắn nhẹ
- Bóng center bulb bị ép lệch
Hiện tượng này xảy ra trong giai đoạn:
- Đổ bê tông tươi
- Đầm rung
- Hoặc ngay sau khi đổ xong
Trong hệ băng cản nước cho mạch ngừng bê tông, đây là lỗi nghiêm trọng nếu không được xử lý kịp thời.
2. Nguyên nhân 1: Cố định không đủ chắc chắn
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.
Nếu khoảng cách buộc quá thưa:
-
300mm với mạch ngừng
-
250mm với khe co giãn
Bê tông tươi sẽ tạo áp lực đẩy waterstop lên trên.
Trong hệ băng cản nước tầng hầm, áp lực bê tông tươi có thể rất lớn nếu chiều cao đổ >3m.
Khi cố định không đủ:
- Waterstop bị võng
- Lệch tim
- Phân bố áp lực nước không đều sau này
3. Nguyên nhân 2: Đầm rung trực tiếp vào waterstop
Khi đầm rung chạm trực tiếp vào waterstop PVC:
- Lực rung mạnh làm xô lệch
- Gây cong hoặc xoắn
- Làm mối hàn chịu ứng suất
Trong hệ giải pháp chống thấm mạch ngừng, đầm rung sai vị trí là lỗi kỹ thuật rất thường gặp.
4. Nguyên nhân 3: Áp lực bê tông tươi quá lớn
Bê tông tươi tạo áp lực tương tự chất lỏng.
Nếu:
- Đổ nhanh
- Đổ từ độ cao lớn
- Không chia lớp
Áp lực sẽ tập trung vào vị trí mạch ngừng.
Trong hệ waterstop cho công trình ngầm sâu, điều này có thể làm phồng center bulb hoặc xé nhẹ gân neo.
5. Nguyên nhân 4: Waterstop bị cong vênh trước khi lắp đặt
- Bị cong từ trước
- Không được nắn thẳng
- Không kiểm tra hình dạng
Khi gặp áp lực bê tông tươi, nó dễ bị:
- Biến dạng thêm
- Phồng không kiểm soát
Trong hệ vật liệu chống thấm công trình ngầm, tình trạng ban đầu của vật liệu rất quan trọng.
6. Ảnh hưởng lâu dài của hiện tượng phồng
Nếu waterstop bị phồng và lệch tim:
- Bê tông một phía mỏng hơn
- Ứng suất kéo tăng
- Tăng nguy cơ rách sau vài năm
Đặc biệt với:
- Băng cản nước thủy điện
- Băng cản nước cầu đường
- Tầng hầm 3–4 tầng
Áp lực nước liên tục sẽ khai thác điểm yếu này.
7. Có cần đục bỏ và làm lại không?
Tùy mức độ:
7.1 Phồng nhẹ, vẫn nằm trong tim
- Có thể chấp nhận
- Không cần xử lý lớn
7.2 Lệch tim >10% chiều dày
- Nên đánh giá kỹ
- Có thể cần gia cường bổ sung
7.3 Bị xoắn hoặc mối hàn hở
- Nên xử lý ngay
- Tránh để vận hành lâu dài
Trong hệ băng cản nước công trình, sửa chữa sớm giúp giảm chi phí bảo trì sau này.
8. Cách phòng tránh waterstop bị phồng
Để đảm bảo hiệu quả của băng cản nước Sofuco hoặc bất kỳ waterstop PVC nào, cần:
- Buộc cố định 150–250mm
- Kiểm tra tim trước khi đổ
- Không để đầm rung chạm trực tiếp
- Đổ bê tông theo lớp
- Giám sát kỹ tại vị trí mạch ngừng
Trong hệ băng cản nước xây dựng, kiểm soát thi công quyết định 50% hiệu quả.
9. Kiểm soát thi công là chìa khóa ngăn ngừa phồng waterstop
Waterstop bị phồng khi đổ bê tông không phải do “xui”, mà thường do:
- Cố định không đủ
- Đầm rung sai kỹ thuật
- Đổ bê tông không kiểm soát
Trong hệ băng cản nước chống thấm, ba yếu tố quan trọng nhất là:
- Vật liệu đạt chuẩn
- Lắp đặt đúng vị trí
- Giám sát thi công chặt chẽ
Sofuco khuyến nghị:
Đừng chỉ chọn waterstop tốt.
Hãy đảm bảo nó được lắp đặt đúng và được bảo vệ trong quá trình đổ bê tông.
Vì trong chống thấm công trình ngầm, sai lệch vài centimet có thể tạo ra sự cố hàng chục năm sau.
