Trong thi công tầng hầm, bể nước hoặc các công trình ngầm, một sự cố không hiếm gặp là:
Waterstop PVC bị thủng hoặc rách trong quá trình đổ bê tông.
Nguyên nhân có thể do:
- Va chạm với cốt thép
- Đầm rung quá mạnh
- Giẫm đạp trong quá trình thi công
- Hàn nối không đạt chuẩn
Câu hỏi đặt ra là:
Waterstop bị thủng có xử lý được không? Hay bắt buộc phải đục bỏ và làm lại?
1. Vì sao waterstop dễ bị thủng trong quá trình thi công?
Trong hệ băng cản nước PVC, waterstop thường được cố định vào cốt thép trước khi đổ bê tông. Tuy nhiên, môi trường thi công rất phức tạp:
1.1 Va chạm cơ học
- Thanh thép sắc cạnh
- Dây buộc thép
- Cạnh coffa
Những yếu tố này có thể làm rách hoặc đâm thủng waterstop PVC.
1.2 Tác động từ đầm rung
Khi đổ bê tông:
- Đầm rung chạm trực tiếp vào waterstop
- Lực rung tập trung tại một điểm
- Làm suy yếu hoặc thủng vật liệu
Đây là lỗi thường gặp trong thi công băng cản nước cho mạch ngừng bê tông.
1.3 Hàn nối sai kỹ thuật
Nếu mối hàn không đủ nhiệt hoặc không ép chặt:
- Xuất hiện lỗ rỗng
- Tạo điểm yếu
- Rò rỉ nước sau này
Trong hệ chống thấm mạch ngừng bê tông, mối hàn là vị trí nhạy cảm nhất.
2. Waterstop bị thủng ảnh hưởng như thế nào đến khả năng chống thấm?
Waterstop hoạt động như một màng chắn cơ học trong kết cấu bê tông.
Khi xuất hiện lỗ thủng:
- Nước có thể xuyên qua trực tiếp
- Áp lực nước tập trung tại điểm yếu
- Tăng nguy cơ lan rộng vết rách
Đặc biệt trong các hạng mục:
- Băng cản nước tầng hầm sâu
- Waterstop cho công trình ngầm chịu áp lực lớn
- Băng cản nước thủy điện
Một lỗ thủng nhỏ có thể trở thành điểm rò rỉ nghiêm trọng sau vài năm vận hành.
3. Phân loại mức độ hư hỏng để lựa chọn phương án xử lý
3.1 Vết thủng nhỏ (<5mm)
- Do dây thép hoặc va chạm nhẹ
- Không rách dài
👉 Có thể xử lý tại chỗ bằng hàn vá.
3.2 Vết rách trung bình (5–30mm)
- Do đầm rung
- Do giẫm đạp
👉 Cần cắt bỏ đoạn hư và hàn nối bổ sung.
3.3 Rách lớn hoặc hư hỏng nhiều điểm
- Mất khả năng liên tục của băng cản nước công trình
- Có nguy cơ thấm cao
👉 Cân nhắc đục bỏ và thay thế.
4. Giải pháp xử lý waterstop bị thủng đúng kỹ thuật
4.1 Hàn vá tại chỗ
Áp dụng khi:
- Lỗ nhỏ
- Không nằm tại vị trí chịu chuyển vị lớn
Quy trình:
- Làm sạch bề mặt
- Gia nhiệt bằng máy hàn chuyên dụng
- Dán miếng vá cùng vật liệu
- Ép chặt đảm bảo kín khít
Đây là phương pháp thường áp dụng cho băng cản nước xây dựng trong giai đoạn trước khi đổ bê tông.
4.2 Cắt nối bổ sung đoạn mới
Áp dụng khi:
- Vết rách dài
- Ảnh hưởng đến cấu trúc
Cần:
- Cắt bỏ phần hư
- Hàn nối hai đầu với đoạn mới
- Kiểm tra lực kéo mối hàn
Trong hệ giải pháp chống thấm mạch ngừng, mối hàn phải đảm bảo đồng nhất vật liệu.
4.3 Gia cường bổ sung sau khi bê tông đã đổ
Nếu phát hiện sau khi bê tông đã đông cứng:
- Khoan bơm keo PU
- Bổ sung thanh trương nở
- Phủ chống thấm bề mặt
Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp khắc phục, không tối ưu bằng việc sửa đúng từ đầu.
5. Ảnh hưởng khác nhau giữa mạch ngừng và khe co giãn
5.1 Đối với mạch ngừng
Waterstop chủ yếu chịu áp lực nước.
Nếu thủng nhỏ và được vá đúng kỹ thuật, hệ vật liệu chống thấm mạch ngừng vẫn có thể đảm bảo hiệu quả.
5.2 Đối với khe co giãn
Waterstop phải chịu chuyển vị lặp lại.
Nếu vị trí thủng nằm tại center bulb:
- Ứng suất tập trung
- Nguy cơ rách lan rộng
- Giảm tuổi thọ hệ băng cản nước cầu đường
Trong trường hợp này, việc thay thế hoàn toàn thường an toàn hơn.
6. Phòng ngừa waterstop bị thủng trong thi công
Để đảm bảo hiệu quả hệ băng cản nước chống thấm, cần:
- Cố định chắc chắn vào cốt thép
- Bọc bảo vệ tại điểm tiếp xúc
- Không để đầm rung chạm trực tiếp
- Kiểm tra trước khi đổ bê tông
- Đào tạo công nhân
Với các sản phẩm như băng cản nước Sofuco, việc tuân thủ quy trình thi công quyết định tuổi thọ hệ thống.
7. Phát hiện sớm – xử lý đúng – tránh sửa chữa tốn kém
Waterstop bị thủng khi đổ bê tông có xử lý được không?
✔ Có – nếu phát hiện sớm và xử lý đúng kỹ thuật.
✘ Khó – nếu đã đổ bê tông và chịu áp lực nước lâu dài.
Trong hệ băng cản nước công trình, ba yếu tố quyết định hiệu quả:
- Chọn đúng loại
- Lắp đặt đúng vị trí
- Kiểm soát chất lượng thi công
Sofuco khuyến nghị:
Đừng xem nhẹ những lỗ thủng nhỏ trên waterstop.
Trong chống thấm công trình ngầm, một điểm yếu nhỏ có thể trở thành chi phí sửa chữa lớn sau nhiều năm vận hành.
