Trong quá trình thi công, băng cản nước PVC thường được:
- Cắt sẵn theo đoạn
- Đặt chờ trong lồng thép
- Di chuyển nhiều lần giữa các khu vực
Trong môi trường công trường:
- Bụi xi măng bay khắp nơi
- Dầu mỡ từ máy móc dễ dính vào vật tư
- Nước bẩn có thể bám lên bề mặt
Câu hỏi đặt ra:
Câu trả lời là: Có – và ảnh hưởng không nhỏ như nhiều người nghĩ.
1. Cơ chế hàn nhiệt của waterstop PVC hoạt động như thế nào?
Waterstop PVC được hàn bằng phương pháp nhiệt:
- Làm nóng chảy bề mặt hai đầu nối
- Ép chặt để tạo liên kết đồng chất
- Sau khi nguội, hai phần trở thành một khối liên tục
Điều kiện để mối hàn đạt chuẩn:
- Bề mặt sạch
- Không có tạp chất
- Không có lớp ngăn cách
Trong hệ băng cản nước cho mạch ngừng bê tông, mối hàn cần đạt tính liên tục tương đương vật liệu nguyên bản.
Nếu bề mặt bị bẩn, liên kết phân tử có thể bị cản trở.
2. Ảnh hưởng của bụi xi măng và cát mịn
Bụi xi măng có đặc điểm:
- Hạt rất mịn
- Dễ bám tĩnh điện lên bề mặt nhựa
- Khó nhận thấy bằng mắt thường
Nếu không vệ sinh kỹ:
- Bụi tạo thành lớp ngăn cách mỏng
- Khi hàn, bụi không nóng chảy như PVC
- Tạo vi khe trong mối nối
Trong hệ băng cản nước chống thấm, vi khe này có thể trở thành điểm thấm sau vài năm dưới áp lực nước.
Đặc biệt với băng cản nước tầng hầm sâu, nơi áp lực nước lớn, vi khe nhỏ có thể mở rộng theo thời gian.
3. Nguy cơ từ dầu mỡ và hóa chất
Dầu mỡ là tác nhân nguy hiểm hơn bụi vì:
- Có tính trơn
- Không bay hơi nhanh
- Không hòa tan trong nước
Khi waterstop cho công trình ngầm bị dính dầu mỡ:
- Bề mặt không thể nóng chảy đồng đều
- Mối hàn dễ bị bong tách
- Lực kéo mối nối giảm rõ rệt
Trong nhiều sự cố rò rỉ cục bộ tại băng cản nước công trình, kiểm tra lại cho thấy mối hàn có lớp dầu mỏng bị “kẹp” giữa hai mặt nối.
4. Tác động gián tiếp: giảm độ bám bê tông quanh gân neo
Ngoài mối hàn, bề mặt bẩn còn có thể:
- Giảm độ bám giữa bê tông và gân neo
- Tạo lớp phân cách vi mô
- Làm giảm hiệu quả neo giữ cơ học
Dù băng cản nước xây dựng không phụ thuộc vào “bám dính hóa học” như màng chống thấm, nhưng sự tiếp xúc tốt giữa bê tông và gân neo vẫn rất quan trọng.
5. Vì sao lỗi này thường bị bỏ qua?
Có 3 lý do phổ biến:
- Bề mặt PVC nhìn vẫn “sạch” bằng mắt thường.
- Không có checklist kiểm tra vệ sinh trước khi hàn.
- Áp lực tiến độ khiến bước vệ sinh bị rút gọn.
Trong thực tế, lỗi này thường không bị phát hiện ngay. Nó chỉ lộ diện khi công trình đã đưa vào vận hành.
6. Cách kiểm soát đơn giản nhưng hiệu quả
Để đảm bảo hệ vật liệu chống thấm mạch ngừng hoạt động ổn định:
- Lau sạch bề mặt bằng khăn khô trước khi hàn
- Nếu có dầu mỡ, dùng dung dịch phù hợp làm sạch và để khô hoàn toàn
- Không đặt waterstop trực tiếp xuống nền đất
- Che phủ cuộn băng cản nước Sofuco khi chưa sử dụng
Trước khi hàn đại trà, nên hàn mẫu thử để kiểm tra chất lượng mối nối.
7. Ảnh hưởng dài hạn trong công trình ngầm
Trong môi trường:
- Áp lực nước liên tục
- Chu kỳ nhiệt thay đổi
- Chuyển vị nhỏ lặp lại
Vi khe tại mối hàn do bẩn bề mặt có thể:
- Mở rộng dần
- Trở thành điểm thấm cục bộ
- Gây ẩm mốc, ăn mòn cốt thép
Với các hạng mục như băng cản nước cầu đường hoặc băng cản nước thủy điện, rủi ro này càng nghiêm trọng do điều kiện vận hành khắc nghiệt.
8. Mối hàn tốt bắt đầu từ bề mặt sạch
Chống thấm mạch ngừng không chỉ là câu chuyện:
- Chọn đúng loại waterstop
- Hàn đúng nhiệt độ
- Đặt đúng tim
Mà còn là:
- Giữ bề mặt sạch trước khi hàn
- Kiểm soát điều kiện môi trường thi công
Sofuco khuyến nghị:
Đừng xem nhẹ bụi và dầu mỡ trên bề mặt băng cản nước PVC. Một lớp bẩn mỏng hôm nay có thể là điểm thấm của công trình sau nhiều năm vận hành.
