1. ±10mm – con số thường được xem là “chấp nhận được”
Trong thi công thực tế, sai số:
- Lệch tim ±5mm
- Lệch tim ±10mm
- Cao độ lệch nhẹ
Thường được coi là “không đáng kể”.
Nhưng với băng cản nước PVC, vị trí đặt không chỉ là vấn đề thẩm mỹ – mà ảnh hưởng trực tiếp đến:
- Chiều dài neo hai phía
- Lớp bê tông bảo vệ
- Phân bố ứng suất khi chịu áp lực nước
2. Lệch tim 10mm làm thay đổi điều gì?
Giả sử băng cản nước cho mạch ngừng bê tông rộng 300mm.
Khi đặt đúng tim:
- Mỗi bên neo 150mm
Khi lệch 10mm:
- Một bên còn 140mm
- Bên còn lại tăng lên 160mm
Sự mất cân bằng này:
- Làm giảm chiều dài neo phía chịu áp lực chính
- Tăng ứng suất tập trung tại mép ngắn hơn
Trong các hạng mục như băng cản nước tầng hầm chịu áp lực nước cao, 10mm có thể làm giảm hệ số an toàn thực tế đáng kể.
3. Ảnh hưởng đến lớp bê tông bảo vệ
Nếu waterstop đặt quá sát mép:
- Lớp bê tông bảo vệ mỏng đi
- Dễ xuất hiện rỗ tổ ong
- Tăng nguy cơ bong tách tại chân gân neo
Trong hệ băng cản nước chống thấm, lớp bê tông bảo vệ không chỉ bảo vệ cốt thép – mà còn đảm bảo gân neo được khóa chặt.
Sai số nhỏ có thể tạo thành điểm yếu lớn sau nhiều năm.
4. Sai số cao độ và hiện tượng gập nếp
Ngoài lệch tim, sai số cao độ có thể:
- Làm waterstop bị gập nhẹ
- Tạo nếp gấp khó phát hiện trước khi đổ bê tông
- Làm giảm hiệu quả center bulb
Đối với waterstop cho công trình ngầm, những biến dạng nhỏ có thể trở thành đường thấm tiềm ẩn.
5. Khi sai số cộng dồn với các yếu tố khác
Sai số ±10mm có thể chưa gây vấn đề ngay lập tức.
Nhưng khi kết hợp với:
- Chuyển vị dài hạn
- Biến thiên nhiệt độ
- Áp lực nước tăng theo thời gian
Thì vùng neo ngắn hơn sẽ là nơi suy giảm đầu tiên.
Trong các công trình như:
Tải trọng lặp lại làm sai số nhỏ trở thành yếu tố quyết định tuổi thọ.
6. Kiểm soát sai số – bước không thể bỏ qua
Để đảm bảo hiệu quả giải pháp chống thấm mạch ngừng, cần:
- Đánh dấu tim mạch rõ ràng
- Sử dụng thanh định vị cố định chắc chắn
- Kiểm tra khoảng cách hai mép trước khi đổ bê tông
- Lập biên bản nghiệm thu riêng cho waterstop
Đối với băng cản nước Sofuco hoặc bất kỳ vật liệu chống thấm mạch ngừng nào, vị trí lắp đặt quan trọng không kém chất lượng vật liệu.
7. Sai số nhỏ – hệ quả dài hạn
Trong thiết kế, hệ số an toàn được tính toán dựa trên:
- Vị trí đúng tim
- Chiều rộng danh nghĩa
- Điều kiện bê tông chuẩn
Khi sai số xảy ra:
- Giả định tính toán không còn chính xác
- Hệ số an toàn thực tế giảm xuống
Điều này đặc biệt đáng lưu ý với vật liệu chống thấm công trình ngầm có tuổi thọ 30–50 năm.
9. Sai số thi công không “nhỏ” như cảm giác ban đầu
Trong hệ chống thấm mạch ngừng bê tông, sai số ±10mm có thể:
- Làm thay đổi chiều dài neo
- Giảm lớp bê tông bảo vệ
- Tăng ứng suất tập trung
Waterstop có thể đạt chuẩn, nhưng nếu vị trí lắp đặt không chính xác, hiệu quả thực tế sẽ không còn như thiết kế.
Sofuco khuyến nghị:
Kiểm soát vị trí waterstop với cùng mức độ nghiêm ngặt như kiểm soát cốt thép – vì sai số nhỏ hôm nay có thể trở thành điểm thấm sau nhiều năm vận hành.
