1. Vì sao nhiều công trường muốn “bỏ qua” bước nghiệm thu?
Tại thực tế thi công, tiến độ luôn là áp lực lớn nhất. Khi chuẩn bị đổ bê tông mạch ngừng, đội thi công thường rơi vào các tình huống:
- Cốt thép đã buộc xong, coffa đã dựng kín.
- Băng cản nước PVC đã lắp đặt.
- Xe bê tông đang chờ ngoài cổng.
- Tiến độ đang bị chậm so với kế hoạch.
Trong hoàn cảnh đó, bước nghiệm thu băng cản nước cho mạch ngừng bê tông đôi khi bị xem là “thủ tục hành chính”, có thể linh hoạt hoặc rút gọn.
Một số lý do thường được đưa ra:
- Đã lắp đúng chủng loại theo bản vẽ.
- Tổ đội thi công có kinh nghiệm.
- Kiểm tra bằng mắt thường là đủ.
- Mất thời gian chờ tư vấn giám sát ký xác nhận.
Nhưng thực tế, đối với băng cản nước Sofuco hay bất kỳ waterstop PVC nào, nghiệm thu trước khi đổ bê tông không phải thủ tục hình thức – đó là bước kiểm soát rủi ro cuối cùng trước khi vật liệu bị “chôn vĩnh viễn” trong kết cấu.
2. Khi bê tông đã đổ – mọi sai sót đều trở thành rủi ro dài hạn
Khác với nhiều hạng mục hoàn thiện có thể sửa chữa dễ dàng, băng cản nước công trình sau khi đổ bê tông sẽ:
- Không thể nhìn thấy.
- Không thể kiểm tra trực tiếp.
- Không thể điều chỉnh vị trí.
Nếu xảy ra các lỗi như:
- Lệch tim mạch ngừng.
- Gập nếp trong quá trình cố định.
- Hàn nối không đạt.
- Thủng, rách do va chạm cốt thép.
Hệ quả có thể xuất hiện sau 6 tháng, 1 năm hoặc vài năm khi công trình bắt đầu chịu áp lực nước ngầm.
Đặc biệt với:
- Băng cản nước tầng hầm
- Waterstop cho công trình ngầm
- Băng cản nước thủy điện
- Băng cản nước cầu đường
Việc thấm nước tại mạch ngừng không chỉ gây ẩm mốc mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền bê tông cốt thép.
3. Những lỗi phổ biến chỉ phát hiện được nếu nghiệm thu kỹ
Qua nhiều công trình thực tế, các lỗi thường gặp của băng cản nước chống thấm gồm:
3.1. Lệch vị trí tim mạch
Băng không nằm đúng trục giữa hai khối bê tông → giảm hiệu quả chống thấm mạch ngừng bê tông.
3.2. Hàn nối không đạt nhiệt độ
- Mối hàn không đồng nhất.
- Không thử kéo mẫu tại hiện trường.
- Không làm sạch bề mặt trước khi hàn.
3.3. Không cố định đủ điểm neo
Trong quá trình đổ, áp lực bê tông tươi làm xô lệch băng cản nước xây dựng, tạo nếp gấp hoặc xoắn.
3.4. Cắt xén tùy tiện tại vị trí giao cắt
Tại góc tường – sàn hoặc vị trí giao mạch, nếu không dùng phụ kiện phù hợp, vật liệu chống thấm mạch ngừng sẽ bị suy yếu đáng kể.
Tất cả các lỗi này đều có thể phát hiện nếu nghiệm thu kỹ trước khi đổ bê tông.
4. Bỏ nghiệm thu giúp nhanh bao lâu – và đánh đổi điều gì?
Trên thực tế, một buổi nghiệm thu băng cản nước PVC thường mất:
- 30 phút đến 1 giờ cho khu vực trung bình.
- Thêm thời gian nếu cần chỉnh sửa nhỏ.
So với tiến độ toàn dự án, con số này rất nhỏ.
Nhưng nếu phát sinh thấm:
- Phải khoan cấy kim bơm epoxy.
- Đục mở mạch ngừng.
- Gia cố bổ sung bằng vật liệu chống thấm công trình ngầm khác.
- Ảnh hưởng vận hành.
Chi phí sửa chữa có thể gấp nhiều lần giá trị ban đầu của toàn bộ hệ thống giải pháp chống thấm mạch ngừng.
5. Nghiệm thu không chỉ là kiểm tra – mà là xác nhận điều kiện thiết kế
Trong hồ sơ thiết kế, chủng loại và kích thước băng cản nước PVC được lựa chọn dựa trên:
- Áp lực nước dự kiến.
- Điều kiện địa chất.
- Tuổi thọ thiết kế.
Bỏ nghiệm thu đồng nghĩa:
- Không xác nhận đúng chủng loại.
- Không kiểm tra chiều rộng và độ dày thực tế.
- Không kiểm soát sai số lô sản xuất.
Đối với băng cản nước Sofuco sản xuất tại An Đạt Plastic, mỗi lô đều có kiểm soát cơ lý và kích thước. Nhưng nếu lắp đặt sai, toàn bộ ưu điểm vật liệu sẽ mất ý nghĩa.
6. Tác động pháp lý và trách nhiệm kỹ thuật
Trong tranh chấp kỹ thuật, câu hỏi đầu tiên thường là:
- Có biên bản nghiệm thu trước khi đổ bê tông không?
- Ai ký xác nhận?
- Có hình ảnh hiện trường?
Nếu không có biên bản nghiệm thu băng cản nước công trình, trách nhiệm sẽ rất khó phân định giữa:
- Nhà thầu thi công.
- Đơn vị cung cấp vật liệu.
- Tư vấn giám sát.
Bước nghiệm thu chính là bằng chứng kỹ thuật bảo vệ các bên khi xảy ra sự cố.
7. Khi nào có thể rút gọn nhưng không được bỏ qua?
Trong một số công trình nhỏ:
- Bể kỹ thuật áp lực thấp.
- Hạng mục phụ trợ không tiếp xúc nước ngầm.
- Khu vực có giải pháp chống thấm bổ sung.
Có thể:
- Tích hợp nghiệm thu vào bước kiểm tra cốt thép.
- Chuẩn hóa checklist nhanh gọn.
Nhưng không nên bỏ hoàn toàn bước xác nhận băng cản nước cho mạch ngừng bê tông trước khi đổ.
Nguyên tắc kỹ thuật là:
Rút gọn quy trình – không rút gọn kiểm soát.
8. Tiết kiệm một bước – có thể trả giá cả vòng đời
Bỏ nghiệm thu băng cản nước PVC trước khi đổ bê tông có thể giúp:
- Rút ngắn tiến độ tức thời.
- Giảm áp lực chờ ký xác nhận.
Nhưng cái giá phải trả có thể là:
- Rủi ro thấm nước kéo dài.
- Chi phí sửa chữa cao.
- Ảnh hưởng uy tín và pháp lý.
Trong các hạng mục như băng cản nước tầng hầm, băng cản nước thủy điện hay waterstop cho công trình ngầm, nơi điều kiện sửa chữa vô cùng phức tạp, bước nghiệm thu là lớp bảo vệ cuối cùng cho toàn bộ hệ thống vật liệu chống thấm mạch ngừng.
Sofuco khuyến nghị:
Đừng bỏ qua bước nghiệm thu – vì một giờ kiểm tra hôm nay có thể bảo vệ hàng chục năm vận hành an toàn của công trình.
